کودکانی به فرزندی سپرده خواهند شد که والدین یا جد پدری آنها، شناخته شده نباشد. از طرف دیگر این کودکان باید تحت سرپرستی سازمان بهزیستی قرار گرفته باشند. به عبارتی قبل از سرپرستی کودکان بی‌سرپرست باید از طریق مراجع قضایی در اختیار سازمان بهزیستی قرار گیرند. مهم‌تر اینکه این کودکان بی‌سرپرست باید به خانواده‌هایی سپرده شوند که قانون تعیین کرده است.
امور مربوط به فرزندخواندگی فقط از طریق کمیته ستادی و توسط کمیته شبه خانواده انجام خواهد گرفت. اعضای این کمیته شامل مدیرکل بهزیستی، معاون امور اجتماعی سازمان بهزیستی، کارشناس شبه خانواده، کارشناس فرزندخواندگی، مددکار و کارشناس حقوقی است.
زن و شوهر بدون فرزند، دختران و زنان بدون شوهر، زن و شوهر دارای فرزند می‌توانند متقاضی سرپرستی از کودکان بی‌سرپرست تحت پوشش سازمان بهزیستی باشند. شرایط عمومی و اختصاصی - شرایط فرزندخواندگی- برای هر کدام از متقاضیان وجود دارد.
در ابتدا متقاضی به مراکز بهزیستی محل سکونت خود مراجعه می‌کند. البته در بهمن ماه سال 1398 سامانه‌ای به‌نام سامانه فرزندخواندگی به صورت امتحانی توسط سازمان بهریستی راه‌اندازی شده است که متقاضی در این سامانه نیز باید درخواست خود را ثبت کند.
پس از تکمیل مدارک فرزندخواندگی، پرونده‌ای جهت سرپرستی فرزند تشکیل می‌شود. باید هماهنگی‌های بین بخشی، بهزیستی با دادگاه خانواده، سازمان پزشکی قانونی، اداره تشخیص هویت و ... انجام شود. همچنین انجام مشاوره‌های فرزند‌پذیری در داخل کشور و برای متقاضیان خارج از کشور، جهت سرپرستی طبیعتا طولانی و زمان‌بر است. بنابراین لازم است در کلیه مراحل صبور باشید. برای آشنایی شما با فرآیند انجام کار می‌توانید فلوچارت فرزندخواندگی متقاضیان مقیم ایران و فرایند فرزندخواندگی متقاضیان خارج از کشور را در یک نگاه ملاحظه نمایید.
خیریه مهر ایرانیان که وظیفه خطیر نگهداری شبانه‌روزی از کودکان بی‌سرپرست را تحت نظارت سازمان بهزیستی بر عهده دارد از زمان فعالیت 45 فرزند خود را به خانواده سپرده است.
می توان دو یا چند فرزند به سرپرستی گرفت؟
در برخی موارد بلی و در برخی موارد خیر. پذیرش تقاضای سرپرستی از دو یا چند کودک طی تقاضانامه و همزمان وجود ندارد. مگر در مواردی که شما بخواهید کودکانی که با هم خواهر و برادر هستند را بپذیرید. به استثنا این مورد برای فرزند پدیری باید از تاریخ تحویل اولین کودک دو سال بگذرد و تقاضا قبل از 2 سال، منوط به این است که کسی در لیست انتطار نباشد یا شما کودکی را بپذیرید که دیگران به دلایل گوناگون نظیر سن بالا، معلولیت یا ... نپذیرند
شرایط سنی برای فرزند خواندگی وجود دارد؟
شرایط سنی وجود ندارد. ئلی با توجه به تعداد متقاضیان، افراد کمتر از 50 سال سن نسبت به متقاضیان بالای پنجاه سال در الویت هستند
آیا فرزند خوانده از ارث محروم می شود؟
خیر تعلق نمی‌گیرد. کودکان تحت سرپرستی حتی در صورت تمایل شما، از ارث محروم هستند. به همین منظور با دستور دادگاه باید بخشی از اموال یا حقوق خود را به نفع کودک یا نوجوان تحت سرپرستی خود تملیک یا تعهد به تملیک نمایید.