طبق تعریف یونیسف کودکان بی سرپرست، به کودک زیر 18 سال گفته میشود که یکی از والدین خود را به هر دلیلی از دست داده است. با این تعریف یونیسف، آمار کودکان بیسرپرست در جهان نزدیک به 140 میلیون یتیم در سال 2015 میباشد که شامل 61 میلیون نفر در آسیا، 52 میلیون نفر در آفریقا، 10 میلیون در آمریکای لاتین و 7.3 میلیون نفر در اروپای شرقی و آسیای میانه است.
عوامل موثر بر بی سرپرستی و بدسرپرستی کودک می توان الکلیسم، فوت والدین، زندانی شدن، فقر، طلاق، غیبت یکی از والدین، ابتلای والدین به بیماری لاعلاج جسمانی یا اختلال روانی نام برد.
کودکان بیسرپرست و بدسرپرست از جانب قوه قضاییه و یا از اورژانس اجتماعی به سازمان بهزیستی معرفی میشود . سازمان بهزیستی نوزادان و کودکان تا 6 سال را به شیرخوارگاه و کودکان 6 سال به بالا را ابتدا به قرنطینه می فرستد، کودکان بیسرپرست بعد از گذراندن 40 روز در قرنطینه به مراکز نگهداری کودکان بیسرپرست معرفی میشوند. این مراکز برحسب مجوز سن نگهداری، سرپرست کودکان میشوند. معاون امور اجتماعی سازمان بهزیستی، مسئولیت خدمات رسانی به کودکان تحت پوشش، فرزند خواندگی، ترخیص و حمایتهای بعد از ترخیص، کمکهای ماهیانه، مراکز رشد و ... را بر عهده دارد.
کودکان بیسرپرست در طی نگهداری در مراکز شبه خانواده – مراکز نگهداری کودکان بیسرپرست - امکان فرزند خواندگی را دارند. با داشتن شرایط فرزند خواندگی و ثبت نام در سامانه فرزندخواندگی و تکمیل مدارک فرزند خواندگی و طی کردن مراحل، سرپرستی کودکان بیسرپرست امکان پذیر میباشد. پسران و دختران بیسرپرست بعد از رسیدن به سن ۱۸ سالگی، می توانند در صورت مستقل بودن از بهزیستی جدا شوند که البته کارشناسان و مشاوران سازمان چندین سال بعد از ترخیص نیز نظارت کافی به آنها خواهند داشت.
خیریه مهر ایرانیان از معدود مراکزی است که وظیفه خطیر نگهداری شبانه روزی از کودکان بی سرپرست را تحت نظارت سازمان بهزیستی برعهده دارد و خدمات متنوع رفاهی، فرهنگی، آموزشی، تربیتی و بهداشتی را به آنان ارائه می دهد.